Kambodża

Kambodża jest krajem z niezwykle ciekawą, ale i bolesną przeszłością. Po latach wojen, walk domowych i eksperymentów społecznych dopiero od niedawna cieszy się względnym spokojem, który umożliwia pracę nad odbudową zdewastowanej gospodarki oraz rozwój turystyki. Kambodża należy do najbiedniejszych krajów Azji, gdzie prawie 1/3 populacji żyje za mniej, niż 1usd dziennie. Mieszkańcy dzisiejszej Kambodży są potomkami wojowniczych Khmerów, którzy 1200 lat temu stworzyli wspaniałe imperium, zajmujące terytoria współczesnej Malezji, Tajlandii, Wietnamu, Laosu oraz Birmy.

Co warto zobaczyć w Kambodży?

Niezaprzeczalnie największą atrakcją Kambodży i jedną z największych w Azji jest Angkor, pradawna stolica Imperium Khmerów. Ten monumentalny kompleks świątynny nie ma sobie równych na całym świecie.

Phnom Penh, stolica kraju, jest interesującym, bardzo żywym, głośnym, pełnym riksz i motorów, choć stosunkowo niedużym miastem. Szczególnie warte uwagi są miejsca związane z reżimem Czerwonych Khmerów, S-21 oraz Pola Śmierci.

Kambodża obfituje w nieduże, prowincjonalne, mało turystyczne miasteczka (np. Battambang, Kampot, Kompong Cham), które mogą dostarczyć wielu okazji do podziwiania kolonialnej architektury oraz podpatrywania życia mieszkańców.

Miłośnicy pluskania się w ciepłej wodzie także znajdą tu coś dla siebie, najpopularniejsze miejscowości plażowe to Sihanoukville i Kep. W pobliżu tych miejscowości znajdują się także małe, tropikalne wysepki, na które można się dostać wynajętą łodzią.

W okolicach Kratie, w Mekongu, można zaobserwować bardzo rzadkie delfiny rzeczne.

Việt Nam

Wietnam to kraj ciągnący się wzdłuż Półwyspu Indochińskiego na długości ponad 1.600 km. Położony jest nad Morzem Południowochińskim. Graniczy z Chinami, Laosem i Kambodżą. Tutejszej ludności kształt Wietnamu kojarzy się z bambusowym kijem, na którego końcach wiszą dwa kosze ryżu - urodzajna południowa delta Mekongu i północna delta Rzeki Czerwonej.

Prawie jedna trzecia powierzchni Wietnamu (28%) porośnięta jest wiecznie zielonymi lasami. Wśród nich występuje wiele niezwykle cennych gatunków drzew, jak na przykład: kamforowiec, mahoniowiec, sumak lakowy, palisander czy drzewo żelazne. O bogactwie flory wietnamskiej świadczą już same liczby. Szacuje się, że występuje tu ok. 12 tys. gatunków roślin.

Także miejscowa fauna potrafi zachwycić. Na terenie Wietnamu żyje ponad 275 gatunków ssaków. Wśród nich są tygrysy, słonie indyjskie, niedźwiedzie malajskie, lamparty, różne gatunki małp a także 88 gatunków ptaków, gady i płazy.

Zatoka Ha Long (Zatoka Opadających Smoków) jest jedną z największych atrakcji przyrodniczych Wietnamu i całej Azji. Na powierzchni półtora tysiąca kilometrów kwadratowych rozsianych jest prawie dwa tysiące skalnych (wapiennych i łupkowych) wysp i wysepek o charakterystycznym kształcie, tworząc niezwykle malowniczy krajobraz. Zaledwie co druga wyspa ma swoją nazwę, tylko kilka jest zamieszkanych, w niektórych znajdują się spektakularne jaskinie, które można zwiedzić. Można tu też odnaleźć lasy mangrowcowe oraz rafę koralową.

Mongolia

Mongolia to państwo leżące w Azji Środkowej. Rozpościera się pomiędzy górami Wielki Chingan na wschodzie, a górami Ałtaj Mongolski na zachodzie. Na północy graniczy z Rosją, za to na południu granica państwa biegnie przez pustynię Gobi. Rzeźba terenu w Mongolii jest bardzo zróżnicowana. Występują tu wysokie góry, a także obszary równinne, szerokie doliny i tereny pustynne z wydmami piaskowymi. Średnia wysokość Mongolii to 1580 m n.p.m., co sprawia, że jest ona jednym z wyżej położonych krajów świata. Najwyższe szczyty sięgają 4000 m n.p.m.

W Mongolii panuje klimat wybitnie kontynentalny, który cechuje się małą ilością opadów, niewielkim zachmurzeniem oraz chłodną i długą zimą. Wiosną występują burze piaskowe, latem - najintensywniejsze opady deszczu. W Mongolii występują duże wahania temperatur zarówno w skali doby, jak i roku. Mongolię cechuje duża różnorodność flory i fauny. Na mongolskim terytorium zbiegają się granice syberyjskiej tajgi, stepu wschodnioazjatyckiego, gór Ałtaj i pustyni Gobi. Bezkresny step Mongolii stał się symbolem tego kraju. Jego krajobraz przetrwał niezmiennie od tysięcy lat. Stepy zajmują w Mongolii 21% powierzchni.

Ludność Mongolii liczy niemal 2,9 mln osób, z czego milion przypada na stolicę. Ponadto liczne skupiska Mongołów istnieją w państwach sąsiednich, czyli w Chinach i Rosji.

Tradycyjnym ubiorem mongolskim jest deel - długi, sięgający poniżej kolan płaszcz o luźnym kroju, noszony także przez kobiety. Dziś wielu Mongołów ubiera się na sposób europejski, lecz powszechnie ceni się funkcjonalność tradycyjnego stroju. Nie został on wyparty ze stepu i ubierają go zarówno ludzie starsi, jak i młodsi.

Tradycyjna kuchnia mongolska jest kuchnią typowo mięsną, choć wiele mongolskich potraw to różnego rodzaju specjały mleczne i mączne. Warzywa są rzadkim dodatkiem. Zapotrzebowanie na witaminy jest rekompensowane głównie spożywaniem produktów mlecznych. Latem Mongołowie urozmaicają niektóre dania dodatkiem dziko rosnących przypraw, takich jak szczypiorek i czosnek. Najbardziej popularnym gatunkiem mięsa spożywanego w Mongolii jest baranina. Mięso jest gotowane albo suszone, z kości gotuje się rosół, a wnętrzności zwierzęcia służą do wyrobu kiełbasy.

Bardzo ciekawe są metody konserwacji i przechowywania zapasów pożywienia na stepie, wypracowane ze względu na specyficzny styl życia nomadów i trudne warunki klimatyczne kraju. Mięso (a także sery) suszy się zwykle na wolnym powietrzu. Mięso tnie się na długie paski, a następnie zawiesza w cieniu, w przewiewnym miejscu. Wyschnięte paski mięsa wrzuca się do wrzącej wody i za kilka minut gotowy jest już pożywny rosół.


Jurta jest domostwem typowym dla mongolskich stepów. Nie zawsze miała ona taką formę, jaką ma obecnie. Przed powstaniem imperium Czyngis-chana jurty były bardzo skromne i ubogie. Zmieniło się to w okresie mongolskich podbojów. Stopniowo zwiększały się także rozmiary jurty.
Plano Carpini i Benedykt Polak, franciszkańscy posłowie wysłani w XIII w. z misją na dwór mongolskiego chana, widzieli ponoć jurtę mogącą pomieścić 2000 osób. Oprócz zwykłych jurt, które dla przetransportowania w inne miejsce należało najpierw rozłożyć na części, popularne były także w tym okresie jurty stawiane na ruchomych platformach. Ich zaletą było to, że można je było przewozić w całości. Dziś mongolscy nomadzi zmuszeni są podczas przeprowadzek do każdorazowego składania i rozkładania swych płóciennych domów. Robią to zresztą z wielką wprawą - dwóch mężczyzn jest w stanie postawić jurtę w ciągu dwóch godzin.

Ladakh

Ladakh, zwany również Małym Tybetem to kraina leżąca w zachodniej części Wyżyny Tybetańskiej, politycznie należąca do Indii. Skąd nazwa "Mały Tybet"? Historycznie region ten był pod dużym wpływem Tybetu, to Tybetańczycy "przynieśli" do Ladakhu buddyzm, przez pewien czas był on jego prowincją. Można powiedzieć że Ladakh był trochę "w ogonie", ponieważ najprężniej pod względem kultury, religii rozwijała się centralna część Tybetu (część mnichów podróżowała do centrum lub na północ po nauki). Sytuacja zmieniła się wraz z Chińską okupacją Tybetu. Chińska armia zniszczyła w Tybecie prawie wszystkie klasztory, coraz bardziej nasilały się represje antybuddyjskie, Tybetańczycy nie mogli kultywować swojej tradycji. Za to Ladakh ze względu na przynależność do Indii udało się ocalić od zagłady.
Aktualnie jest to jedne z ostatnich miejsc, obok Bhutanu (o którym najprawdopodobniej napiszę niedługo) w których jeszcze da się poczuć "ducha" starego Tybetu, odnaleźć wielowiekowe buddyjskie klasztory do których można się dostać jedynie pieszo, spotkać interesujących ludzi otwartych na innych, chętnych do podzielenia się cząstką siebie.

Azja jest największym kontynentem na Ziemi o powierzchni 44,5 mln km². Na jej terenie żyje 4,1 mld ludzi w 46 państwach. Najstarszym i najgłębszym jeziorem jest Bajkał którego długość (670 km) przekracza o kilkanaście kilometrów długość Polski 649 km. Najwyższym szczytem jest Mount Everest. Azja cechuje się bardzo zróżnicowanymi strefami roślinnymi zaczynając od wiecznych lodów Arktyki, tundry czy tajgi, przechodząc przez pustynie i sawanny a kończąc na wilgotnych lasach równikowych. Wiele religii powszechnych dzisiaj jak Chrześcijaństwo, Buddyzm, Judaizm, hinduizm i Islam narodziło się w Azji.

W dziedzinie gospodarki, tak jak w innych dziedzinach, Azja cechuję się dużymi skrajnościami. Gospodarkę Japonii uznaję się za drugą największą na świecie, zaraz za Stanami Zjednoczonymi, równocześnie gospodarka Kambodży plasuje się na końcowych miejscach listy. Azja boryka się z różnymi problemami jak ogromne przeludnienie ludności w Chinach czy Indiach, łamaniem praw człowieka, gospodarką rabunkową Rosji, Chin, biedą. Mimo tych problemów, Azja ma bardzo wiele do zaoferowania i urzeka swoim pięknem wielu ludzi.

Ασία

Azja jest największym i najbardziej zaludnionym kontynentem, z ogromną różnorodnością jeżeli chodzi o ludzi, kulturę, język, przyrodę, czy religię. W kolejnych wpisach przybliżę jej malutki kawałek.